Sigorta Tahkim Komisyonu, sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların bağımsız sigorta hakemlerince çözülmesini sağlayan özel bir yargılama yoludur. Trafik, kasko, sağlık, hayat, konut, iş yeri ve diğer sigorta branşlarındaki tazminat veya poliçe uyuşmazlıkları şartları varsa Komisyona taşınabilir. Tahkim, uzmanlık ve kanunda öngörülen dört aylık karar süresi nedeniyle mahkemeye göre hızlı olabilir. Ancak başvuru formunun eksikliği, şirkete ön başvuru yapılmaması veya talebin belirsiz bırakılması dosyanın usulden sonuçlanmasına yol açabilir.
Tahkime Başvuru Şartları
Öncelikle uyuşmazlık ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak iletilmelidir. Şirket talebi tamamen veya kısmen reddederse nihai cevapla hemen tahkime gidilebilir. Cevap verilmezse trafik sigortasında başvurudan itibaren on beş gün, diğer branşlarda on beş iş günü beklenir. İhtiyari sigortalarda rizikonun kuruluşun tahkim sistemine üyelik tarihinden sonra gerçekleşmesi gerekir. Zorunlu sigortalarda kuruluşun üyeliğine bakılmaksızın 18 Nisan 2013’ten sonra ortaya çıkan uyuşmazlıklar için başvuru imkânı bulunur.
Aynı uyuşmazlık mahkemede görülüyorsa
Mahkemeye, Tüketici Hakem Heyetine veya başka bağlayıcı çözüm yoluna taşınmış aynı uyuşmazlık için tahkim başvurusu yapılamaz. Önceki başvurunun kapsamı ile tarafları kontrol edilmelidir. İcra takibi tek başına her durumda aynı etkiyi doğurmasa da dosya stratejisi bütün olarak planlanmalıdır. Tahkim şartları oluşmadan mahkemeye gidilmesi de trafik sigortasında zorunlu ön başvuru nedeniyle usul sorunu yaratabilir.
Başvuru Belgeleri
Eksiksiz imzalı başvuru formu, sigorta şirketine gönderilen başvuru, nihai cevap veya cevap verilmediğini gösteren teslim belgesi, poliçe, kimlik, ücret ve tebligat gideri makbuzu ile iddiayı kanıtlayan belgeler sunulur. Trafik dosyasında tutanak, kusur, ruhsat, eksper ve sağlık belgeleri; sağlık sigortasında epikriz ve fatura; mal sigortasında fotoğraf, envanter ve onarım teklifleri eklenebilir. Avukat başvurusunda vekâletname, baro pulu ve talebin niteliğine göre özel yetki kontrol edilir.
Talep Miktarı Nasıl Yazılmalı?
Başvurucu ne istediğini ana para, faiz, masraf ve varsa farklı tazminat kalemleriyle açıkça göstermelidir. ‘Fazlaya ilişkin haklar saklı’ ifadesi belirsiz bir dosyayı kendiliğinden belirli hâle getirmez. Zarar başta tam hesaplanamıyorsa mevzuat ve tahkim uygulamasındaki bedel artırımı veya ıslah imkânı dikkatle kullanılmalıdır. Başvuru ücreti uyuşmazlık miktarına göre değişir. Eksik ücret tamamlatılabilir; ancak süre ve parasal sınırlar bakımından ilk talep ile artırılan talebin etkisi değerlendirilmelidir.
Ön İnceleme ve Hakem Aşaması
Komisyon raportörleri başvurunun şartlarını en geç on beş gün içinde ön incelemeye tabi tutar. Uygun bulunan dosya bağımsız sigorta hakemine veya tutara göre hakem heyetine gönderilir. Hakem, dosyayı teslim aldığı tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar verir; tarafların açık ve yazılı muvafakatiyle süre uzatılabilir. Yargılama çoğunlukla dosya üzerinden yürür. Hakem ek belge isteyebilir, bilirkişi görevlendirebilir ve usuli süre verebilir. Tebligatlar düzenli takip edilmelidir.
2026 zorunlu hakem heyeti sınırı
22 Ocak 2026’dan itibaren uyuşmazlık miktarı 122.000 TL ve üzerindeyse dosyanın en az üç kişilik hakem heyeti tarafından çözülmesi zorunludur. Bedel artırımıyla eşik aşılırsa artırım tarihindeki sınır esas alınır. Heyetli dosyada masraf ve karar süreci tek hakemli dosyadan farklı olabilir. Talep sırf tek hakemde kalmak için gerçek zararın altında gösterilmemelidir.
İtiraz ve Temyiz Sınırları
22 Ocak 2026’dan itibaren uyuşmazlık miktarı 35.000 TL ve üzerindeki hakem kararlarına karşı Komisyon nezdinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir. Bu sınırın altındaki kararlar kural olarak kesindir. Uyuşmazlık miktarı 383.000 TL’yi aşan dosyalarda itiraz hakem heyeti kararına karşı Yargıtay temyizi mümkündür. Kanunda hakemlerin yetkisi dışındaki konuda karar vermesi, talep edilmemiş husus veya süresinde karar verilmemesi gibi sınırlı istisnalar ayrıca bulunabilir. Güncel sınır karar tarihine göre kontrol edilmelidir.
İtiraz süresi
Hakem kararına itiraz süresi kararın usulüne uygun tebliğinden itibaren on gündür. İtiraz gerekçeleri, kararın hangi maddi veya hukuki hatayı içerdiğini gösterecek şekilde hazırlanmalı ve gerekli ücret yatırılmalıdır. Sadece ilk dilekçeyi tekrar etmek yerine bilirkişi hesabı, faiz, kusur, teminat ve usul hataları ayrı başlıklarda açıklanmalıdır. Sürenin kaçırılması kararın kesinleşmesine yol açabilir.
Tahkim Kararının İcrası
Hakem kararı taraflara Komisyon aracılığıyla tebliğ edilir. Kesinleşen veya icra edilebilir karar, mahkeme ilamları gibi icra takibine konu olabilir. Şirket gönüllü ödeme yapmazsa asıl alacak, hükmedilen faiz, yargılama gideri ve vekâlet ücreti üzerinden ilamlı icra başlatılabilir. Kararın hüküm fıkrası talep edilen kalemleri açık göstermelidir. Yanlış taraf unvanı veya ödeme bilgisi icrada gecikme yaratabilir.
Sık Sorulan Sorular
Avukatla başvurmak zorunlu mu?
Hayır. Başvurucu şahsen işlem yapabilir. Ancak yüksek tutarlı, bedeni zarar, aktüerya, kapsam veya zamanaşımı içeren dosyalarda uzman yardımından yararlanmak hak kaybı riskini azaltabilir.
Tahkimde duruşma yapılır mı?
Yargılama çoğunlukla yazılı dosya üzerinden yürür. Hakem gerekli görürse taraf açıklaması, bilirkişi veya başka inceleme yapabilir; klasik mahkeme duruşması her dosyada zorunlu değildir.
Sigorta Uyuşmazlığında Deliller ve Başvuru Yolları
Sigorta uyuşmazlıklarında poliçe, genel şartlar ve özel şartlar birlikte okunmalıdır. Teklif formu, bilgilendirme metni, prim makbuzları, hasar ihbarı, eksper raporu, fotoğraf ve video kayıtları, faturalar, sağlık belgeleri, kolluk veya itfaiye tutanakları ile şirket yazışmaları dosyanın temel delilleridir. Başvurunun tarihi ve eklerinin teslim edildiği kayıt altına alınmalıdır. Telefon görüşmesi yapılmışsa görüşmenin zamanı ve başvuru numarası saklanmalı; yalnızca sözlü beyana güvenilmemelidir. Sigortacıdan ret veya eksik ödeme gerekçesinin poliçedeki madde ve hesap yöntemi gösterilerek yazılı açıklanması istenmelidir.
Sigorta şirketine yazılı başvuru
Tahkim veya dava öncesinde talep sigorta şirketine somut ve belgeli biçimde yöneltilmelidir. Başvuruda poliçe ve hasar numarası, riziko tarihi, olay özeti, talep kalemleri, hesaplanan tutar, ödeme hesabı ve ekler listesi bulunmalıdır. Sigorta Tahkim Komisyonuna gidilecekse şirketin olumsuz nihai cevabı veya başvurudan sonra genel olarak on beş iş günü, trafik sigortasında on beş gün cevap verilmediğini gösteren belge gerekir. Eksik başvuru süreleri ve faiz başlangıcı konusunda tartışma yaratabileceğinden gönderim yöntemi ispatlanabilir olmalıdır.
Sigorta Tahkim Komisyonu ve mahkeme
Uyuşmazlığın tarafı olan kuruluş tahkim sistemine üyeyse, zorunlu sigortalarda ise kanundaki özel kapsam çerçevesinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir. Tahkim genellikle uzman hakem, yazılı yargılama ve daha kısa karar süresi avantajı sağlar. Buna karşılık karmaşık tanık dinleme, kapsamlı delil toplama veya birden fazla sigorta dışı davalı bulunan dosyalarda mahkeme yolu uygun olabilir. Tüketici işlemi niteliğindeki poliçelerde tüketici mahkemesi, ticari nitelikteki sözleşmelerde asliye ticaret mahkemesi gündeme gelir. Görev, yetki ve dava şartı arabuluculuk talebin niteliğine göre ayrıca kontrol edilmelidir.
Zamanaşımı ve faiz
Sigorta taleplerinde zamanaşımı branşa ve talebin hukuki kaynağına göre değişir. Türk Ticaret Kanunu’ndaki genel sigorta zamanaşımı, Karayolları Trafik Kanunu’ndaki özel süreler, haksız fiil ve ceza zamanaşımı aynı dosyada farklı sonuç doğurabilir. Bu nedenle yalnızca şirket incelemesinin bitmesini beklemek güvenli değildir. Tazminat borcu muaccel olduğunda sigortacı kural olarak ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşebilir; ancak muacceliyet için gerekli belgelerin teslimi ve araştırma süresi önem taşır. Talepte faiz türü ve başlangıç tarihi açıkça gösterilmelidir.
Hak Kaybını Önlemek İçin Pratik Yaklaşım
Riziko gerçekleştiğinde önce can ve mal güvenliği sağlanmalı, zararın büyümesini önleyen makul tedbirler alınmalı ve olay gecikmeden belgelenmelidir. Hasarlı mal, şirket veya eksper incelemesi yapılmadan zorunlu olmadıkça değiştirilmemeli; acil onarım gerekiyorsa önce ayrıntılı görüntü ve fatura alınmalıdır. Poliçe yükümlülükleri içinde öngörülen ihbar, koruma ve belge sunma adımları yerine getirilmelidir. Sigortalı gerçeğe aykırı beyan, sahte fatura veya hasarı büyütme girişiminden kesinlikle kaçınmalıdır; kasıtlı davranış tazminat hakkının tamamen düşmesine ve ceza soruşturmasına yol açabilir.
Hukuki bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır. Teminat kapsamı, özel şartlar, istisnalar, muafiyetler, kaza veya riziko tarihi, kusur, belgeler ve güncel mevzuat somut sonucu değiştirebilir. Hak kaybı riski bulunan uyuşmazlıklarda poliçe ve dosyanın uzman tarafından incelenmesi uygundur.
Bir yanıt yazın