Zorunlu trafik sigortası, motorlu araç işleteninin aracın işletilmesi nedeniyle üçüncü kişilere karşı doğan hukuki sorumluluğunu kaza tarihindeki limitler içinde karşılar. Bu poliçe sigortalı aracın kendi hasarını güvence altına alan kasko değildir. Amaç, kazada zarar gören üçüncü kişinin kusurlu işletenin ödeme gücüne bağlı kalmadan tazminata ulaşmasıdır. Sigortacının sorumluluğu gerçek zarar, sigortalının hukuki sorumluluğu, kusur oranı, genel şartlarda tanımlanan teminat ve limitlerle sınırlıdır.
Maddi Zararlar Teminatı
Karşı aracın onarım gideri, hasar gören eşya ve araçta meydana gelen değer kaybı maddi zarar teminatı kapsamında olabilir. Zarar doğrudan ve kaza ile bağlantılı olmalıdır. Onarımda parça ve işçilik yöntemi, aracın rayiç değeri ve tam hasar koşulları eksper incelemesiyle belirlenir. Zarar gören aracını uygun bir onarım merkezinde yaptırabilir; şirket genel şartlardaki bildirim ve bedel kurallarına uymalıdır. İş durması, kira mahrumiyeti, kazanç kaybı ve araç mahrumiyeti gibi dolaylı zararlar genel şartlarda teminat dışında sayılmıştır; bunlar sorumlu kişilere yöneltilebilir.
2026 maddi zarar limiti
2026 yılı için maddi zarar teminatı araç başına 400.000 TL ve kaza başına 800.000 TL’dir. Bir kazada üç aracın zarar görmesi hâlinde toplam 800.000 TL kaza limiti bütün hak sahipleri bakımından önem kazanır. Onarım bedeli ve değer kaybı aynı araç başı limitin içinde değerlendirilir. Limit aşımı sürücü ve işletene, varsa ihtiyari mali sorumluluk poliçesine yöneltilebilir. Kaza tarihi 2026 dışındaysa o tarihte yürürlükte bulunan limit esas alınır.
Sağlık Giderleri Teminatı
Trafik kazası nedeniyle kişinin eski sağlığına dönmesi için yapılan tedavi giderleri, protezler ve tedavi dönemindeki bazı bakıcı giderleri sağlık gideri başlığında düzenlenir. Güncel sistemde bu giderler Karayolları Trafik Kanunu’nun 98. maddesi uyarınca Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğundadır. Hastane kabulü için kusur veya sigorta tartışmasının tedaviyi geciktirmemesi gerekir. Özel hastane farkları, kapsam dışı kalemler ve tedavi sonrası zararlar somut mevzuata göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Sürekli Sakatlık Teminatı
Tedavi tamamlandıktan sonra kazazedede kalıcı işlev kaybı bulunuyorsa sürekli sakatlık tazminatı talep edilebilir. Yetkili sağlık kurulu raporuyla oran belirlenir; yaş, gelir, kusur ve aktüeryal yaşam süresi hesapta kullanılır. Sürekli iş göremezlik ve tedavi sonrası tıbben gerekli bakıcı giderleri bu teminatla ilişkilendirilebilir. Sigortacı rapora mevzuattaki usulle itiraz edebilir; soyut biçimde yeni rapor istemesi süreci belirsiz süre uzatmamalıdır.
Ölüm ve Destekten Yoksun Kalma Teminatı
Kaza sonucu ölümde, ölenin desteğinden yoksun kalan kişiler maddi destek zararlarını talep edebilir. Bu hak miras payından farklıdır ve fiilî destek ilişkisine dayanır. Eş, çocuk, anne-baba veya somut olayda düzenli destek alan başka kişiler hak sahibi olabilir. Hesapta ölenin yaşı, geliri, yaşam beklentisi, destek payı ve kusuru dikkate alınır. Cenaze giderleri ile diğer doğrudan zararların kapsamı ayrıca değerlendirilir. Yakınların manevi tazminatı zorunlu trafik sigortası teminatında değildir.
2026 bedeni zarar limitleri
2026 döneminde sağlık gideri, sürekli sakatlık ve ölüm teminatlarında kişi başına 3.600.000 TL uygulanır. Kaza başına toplam limit insan taşımada kullanılan araçlarda 18.000.000 TL, eşya taşıyan araçlar ile römork ve iş makinelerinde 36.000.000 TL, motosiklet ve yük motosikletlerinde 10.800.000 TL’dir. Bu tutarlar üst sınırdır; gerçek zarar ve kusur hesabı yapılmadan kendiliğinden ödenmez.
Teminat Dışında Kalan Başlıca Talepler
Sigortalı aracın kendi hasarı, sigortalının ve belirli yakınlarının mallarına gelen zararlar, manevi tazminat, idari ve adli para cezaları, gelir ve kâr kaybı gibi dolaylı zararlar genel şartlardaki istisnalar arasındadır. Taşınan eşyanın zararı, çevresel zararlar ve özel zorunlu sigortaya tabi bazı sorumluluklar da kapsam dışında olabilir. Alkollü veya ehliyetsiz sürüş, zarar gören üçüncü kişinin hakkını her durumda ortadan kaldırmaz; sigortacı ödeme yaptıktan sonra şartları varsa sigortalıya rücu edebilir.
Doğrudan Başvuru ve Ödeme
Zarar gören, kusurlu aracın trafik sigortacısına doğrudan başvurabilir. Genel şartlara göre gerekli belgelerin merkeze veya şubeye iletilmesinden itibaren sigortacı sekiz iş günü içinde tazminatı öder. Dava veya tahkim öncesinde Karayolları Trafik Kanunu uyarınca yazılı başvuru şartı vardır; on beş gün içinde cevap verilmez ya da talep karşılanmazsa uyuşmazlık yoluna gidilebilir. Sigortacı, kendi sigortalısıyla arasındaki bazı sözleşmesel savunmaları zarar gören üçüncü kişiye karşı ileri süremeyip ödeme sonrası rücu edebilir.
Sık Sorulan Sorular
Trafik sigortası kendi aracımı öder mi?
Hayır. Kendi araç hasarı için kasko veya kusurlu karşı tarafın sorumluluğu değerlendirilir. Tek taraflı kazada kasko yoksa trafik poliçesi sigortalı aracın hasarını karşılamaz.
Manevi tazminat trafik sigortasından alınır mı?
Zorunlu trafik sigortası genel şartlarında manevi tazminat kapsam dışıdır. Talep sürücü, işleten ve olayın koşullarına göre diğer sorumlulara yöneltilir; ihtiyari poliçede özel teminat bulunup bulunmadığı kontrol edilebilir.
Sigorta Uyuşmazlığında Deliller ve Başvuru Yolları
Sigorta uyuşmazlıklarında poliçe, genel şartlar ve özel şartlar birlikte okunmalıdır. Teklif formu, bilgilendirme metni, prim makbuzları, hasar ihbarı, eksper raporu, fotoğraf ve video kayıtları, faturalar, sağlık belgeleri, kolluk veya itfaiye tutanakları ile şirket yazışmaları dosyanın temel delilleridir. Başvurunun tarihi ve eklerinin teslim edildiği kayıt altına alınmalıdır. Telefon görüşmesi yapılmışsa görüşmenin zamanı ve başvuru numarası saklanmalı; yalnızca sözlü beyana güvenilmemelidir. Sigortacıdan ret veya eksik ödeme gerekçesinin poliçedeki madde ve hesap yöntemi gösterilerek yazılı açıklanması istenmelidir.
Sigorta şirketine yazılı başvuru
Tahkim veya dava öncesinde talep sigorta şirketine somut ve belgeli biçimde yöneltilmelidir. Başvuruda poliçe ve hasar numarası, riziko tarihi, olay özeti, talep kalemleri, hesaplanan tutar, ödeme hesabı ve ekler listesi bulunmalıdır. Sigorta Tahkim Komisyonuna gidilecekse şirketin olumsuz nihai cevabı veya başvurudan sonra genel olarak on beş iş günü, trafik sigortasında on beş gün cevap verilmediğini gösteren belge gerekir. Eksik başvuru süreleri ve faiz başlangıcı konusunda tartışma yaratabileceğinden gönderim yöntemi ispatlanabilir olmalıdır.
Sigorta Tahkim Komisyonu ve mahkeme
Uyuşmazlığın tarafı olan kuruluş tahkim sistemine üyeyse, zorunlu sigortalarda ise kanundaki özel kapsam çerçevesinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir. Tahkim genellikle uzman hakem, yazılı yargılama ve daha kısa karar süresi avantajı sağlar. Buna karşılık karmaşık tanık dinleme, kapsamlı delil toplama veya birden fazla sigorta dışı davalı bulunan dosyalarda mahkeme yolu uygun olabilir. Tüketici işlemi niteliğindeki poliçelerde tüketici mahkemesi, ticari nitelikteki sözleşmelerde asliye ticaret mahkemesi gündeme gelir. Görev, yetki ve dava şartı arabuluculuk talebin niteliğine göre ayrıca kontrol edilmelidir.
Zamanaşımı ve faiz
Sigorta taleplerinde zamanaşımı branşa ve talebin hukuki kaynağına göre değişir. Türk Ticaret Kanunu’ndaki genel sigorta zamanaşımı, Karayolları Trafik Kanunu’ndaki özel süreler, haksız fiil ve ceza zamanaşımı aynı dosyada farklı sonuç doğurabilir. Bu nedenle yalnızca şirket incelemesinin bitmesini beklemek güvenli değildir. Tazminat borcu muaccel olduğunda sigortacı kural olarak ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşebilir; ancak muacceliyet için gerekli belgelerin teslimi ve araştırma süresi önem taşır. Talepte faiz türü ve başlangıç tarihi açıkça gösterilmelidir.
Hak Kaybını Önlemek İçin Pratik Yaklaşım
Riziko gerçekleştiğinde önce can ve mal güvenliği sağlanmalı, zararın büyümesini önleyen makul tedbirler alınmalı ve olay gecikmeden belgelenmelidir. Hasarlı mal, şirket veya eksper incelemesi yapılmadan zorunlu olmadıkça değiştirilmemeli; acil onarım gerekiyorsa önce ayrıntılı görüntü ve fatura alınmalıdır. Poliçe yükümlülükleri içinde öngörülen ihbar, koruma ve belge sunma adımları yerine getirilmelidir. Sigortalı gerçeğe aykırı beyan, sahte fatura veya hasarı büyütme girişiminden kesinlikle kaçınmalıdır; kasıtlı davranış tazminat hakkının tamamen düşmesine ve ceza soruşturmasına yol açabilir.
Hukuki bilgilendirme: Bu içerik genel bilgi amaçlıdır. Teminat kapsamı, özel şartlar, istisnalar, muafiyetler, kaza veya riziko tarihi, kusur, belgeler ve güncel mevzuat somut sonucu değiştirebilir. Hak kaybı riski bulunan uyuşmazlıklarda poliçe ve dosyanın uzman tarafından incelenmesi uygundur.
Bir yanıt yazın